หลังผ่าคลอด มีเพศสัมพันธ์ได้เมื่อไหร่ ถ้าเจ็บควรทำอย่างไร

"หลังผ่าคลอด มีเพศสัมพันธ์ได้เมื่อไหร่" เป็นคำถามที่คุณแม่ผ่าคลอดสงสัยกันมาก แต่มักไม่กล้าถามออกมาตรงๆ หลายคนคิดว่าเมื่อลูกไม่ได้คลอดผ่านช่องคลอด ทุกอย่างข้างล่างน่าจะกลับมาปกติเร็ว บางคนกลับกังวลว่าแผลผ่าตัดจะแยก ทั้งสองความคิดเข้าใจได้ แต่ยังไม่ใช่ภาพทั้งหมด

การผ่าคลอดคือการผ่าตัดทางหน้าท้อง แผลที่ผิวหนังอาจดูปิดแล้วภายในไม่กี่สัปดาห์ แต่ชั้นที่อยู่ข้างใต้ รวมถึงมดลูก ใช้เวลาหายนานกว่านั้น ในช่วงเดียวกันมดลูกกำลังหดตัวกลับและมีน้ำคาวปลาออกหลายสัปดาห์ ซึ่งเกิดขึ้นได้กับการคลอดทุกแบบ รวมถึงการผ่าคลอด ระดับฮอร์โมนก็ลดลงมากหลังคลอด และอยู่ในระดับต่ำนานขึ้นในช่วงให้นมลูก

ไม่มีวันที่ตายตัวซึ่งเหมาะกับทุกคน แพทย์ส่วนใหญ่แนะนำให้รอจนหลังตรวจหลังคลอดประมาณ 6 สัปดาห์ เมื่อน้ำคาวปลาหมดแล้ว แผลได้รับการตรวจแล้ว และตัวเองรู้สึกพร้อม ความพร้อมสำคัญพอๆ กับปฏิทิน ความเหนื่อย แผลที่ยังเจ็บ และการดูแลลูกเล็ก ล้วนเป็นเหตุผลจริงที่จะรอต่อ และไม่ได้แปลว่ามีอะไรผิดปกติ

เมื่อเริ่มมีเพศสัมพันธ์อีกครั้ง การรู้สึกไม่สบายบ้างพบได้บ่อย สาเหตุที่พบหลังผ่าคลอด ได้แก่ ช่องคลอดแห้งจากฮอร์โมนเอสโตรเจนต่ำ โดยเฉพาะช่วงให้นมลูก ความตึงหรือดึงรั้งบริเวณแผลผ่าคลอดในบางท่า และกล้ามเนื้ออุ้งเชิงกรานที่ตึงหรือล้าหลังการตั้งครรภ์ การผ่าคลอดไม่ได้ป้องกันอุ้งเชิงกรานจากผลของการตั้งครรภ์ ปัสสาวะเล็ดหรือความรู้สึกหน่วงจึงยังเกิดขึ้นได้

สิ่งที่ช่วยได้สำหรับหลายคู่ คือค่อยเป็นค่อยไป ใช้เจลหล่อลื่นสูตรน้ำ เลือกท่าที่ไม่กดทับท้องน้อย และหยุดเมื่อเจ็บแทนที่จะฝืนต่อ เรื่องการคุมกำเนิดควรคุยกันตอนตรวจหลังคลอด เพราะร่างกายตกไข่ได้ก่อนประจำเดือนครั้งแรกจะมา

บางอาการไม่ควรรอ ควรพบแพทย์โดยเร็วหากแผลแดง ร้อน บวม หรือมีน้ำซึม หากเลือดกลับมาออกมากขึ้นหรือมีกลิ่นผิดปกติ หากมีไข้ หรือหากเจ็บแบบแปลบแรงมากกว่าการไม่สบายเล็กน้อย

อาการเจ็บที่ยังอยู่หลายสัปดาห์ การมีเพศสัมพันธ์ที่ยังเจ็บหลังผ่านช่วงแรกไปแล้ว หรือแผลที่ดึงรั้งทุกครั้งที่ขยับ ไม่ใช่เรื่องที่ต้องทนไป อาการเหล่านี้ประเมินและดูแลได้เป็นเรื่องเฉพาะของมันเอง ที่ The Fit Clinic การตรวจหลังคลอดทำได้ตั้งแต่ 6 สัปดาห์หลังคลอด หลังจากผ่านการตรวจหลังคลอดตามปกติแล้ว โดยดูทั้งการหายของแผลผ่าคลอด อุ้งเชิงกราน และความสบายของช่องคลอด แผนการดูแลเป็นไปตามสิ่งที่ตรวจพบ และผลแตกต่างกันในแต่ละคน

ถ้าไม่แน่ใจว่าสิ่งที่เป็นอยู่ถือว่าปกติไหม ทักมาเล่าอาการได้เลย เราจะบอกตรงๆ ว่าควรมาตรวจหรือไม่ และจะตรวจอะไรเป็นอย่างแรก