ปวดประจำเดือนมาก แบบไหนปกติ แบบไหนควรตรวจ

ปวดประจำเดือนจนต้องนอนพัก ต้องยกเลิกนัด หรือต้องกินยาแก้ปวดทุกเดือน เป็นเรื่องที่ผู้หญิงหลายคนเงียบและทนอยู่กับมัน บางคนอาจเคยได้ยินว่าปวดประจำเดือนเป็นเรื่องธรรมดาของผู้หญิง อาการเกร็งเล็กน้อยอาจเป็นเรื่องปกติได้ แต่ถ้าความปวดรบกวนชีวิตประจำวัน ก็ควรทำความเข้าใจว่าเกิดจากอะไร

อาการปวดประจำเดือนพบได้บ่อย และไม่ใช่เรื่องที่ต้องทน แพทย์แบ่งสาเหตุกว้าง ๆ ได้เป็นสองกลุ่ม กลุ่มแรกคือปวดจากการเปลี่ยนแปลงทางเคมีตามธรรมชาติของมดลูกในช่วงมีประจำเดือน โดยไม่มีโรคอื่นอยู่เบื้องหลัง กลุ่มที่สองคือปวดที่เกี่ยวข้องกับภาวะอื่น เช่น เยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่ ภาวะเนื้องอกกล้ามเนื้อมดลูกหรือเยื่อบุมดลูกเจริญในกล้ามเนื้อมดลูก ความรู้สึกปวดอาจคล้ายกันได้ ดังนั้นลักษณะและรูปแบบของอาการสำคัญกว่าความรุนแรง

สัญญาณที่ควรตรวจให้ละเอียดขึ้น เช่น ปวดมากขึ้นเรื่อย ๆ ตามปี ปวดเริ่มก่อนมีเลือดหลายวันหรือยังปวดต่อหลังเลือดหมด ปวดเวลามีเพศสัมพันธ์หรือเวลาขับถ่ายหรือปัสสาวะช่วงใกล้มีประจำเดือน ประจำเดือนมามาก และปวดที่ไม่ดีขึ้นด้วยวิธีดูแลทั่วไป อาการปวดที่เริ่มตั้งแต่วัยรุ่นและเป็นแบบเดิมตลอด อาจมีคำอธิบายต่างจากอาการปวดที่เพิ่งเริ่มเมื่ออายุสามสิบกว่า

การตรวจประเมินเริ่มจากการรับฟัง แพทย์จะถามว่าปวดเมื่อไร นานแค่ไหน กระทบการทำงานและการนอนอย่างไร และรอบเดือนเป็นอย่างไร โดยทั่วไปขั้นแรกคือการตรวจภายในและการอัลตราซาวด์ และจะเลือกตรวจเพิ่มเฉพาะเมื่อประวัติหรือผลอัลตราซาวด์ชี้ไปทางนั้น ผลอัลตราซาวด์ปกติไม่ได้แปลว่าไม่มีความผิดปกติเสมอไป แพทย์สามารถอธิบายได้ว่าการตรวจนี้บอกอะไรได้และบอกไม่ได้

ทางเลือกขึ้นอยู่กับสิ่งที่พบจากการตรวจประเมิน หากปวดโดยไม่มีสาเหตุอื่น มีวิธีดูแลในชีวิตประจำวันและยาที่สามารถพูดคุยกันได้ รวมถึงวิธีจัดการรอบเดือน หากสงสัยภาวะเช่นเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่หรือเยื่อบุมดลูกเจริญในกล้ามเนื้อมดลูก แผนดูแลจะวางตามการวินิจฉัยนั้น คลินิกไม่ได้ทำการผ่าตัด หากต้องพิจารณาการผ่าตัด แพทย์จะอธิบายทางเลือกและส่งต่อไปยังโรงพยาบาลพระรามเก้าหรือโรงพยาบาลวิมุต ผลลัพธ์แตกต่างกันในแต่ละบุคคล และไม่มีการรับประกันผลลัพธ์

ควรพบแพทย์เร็วขึ้นหากปวดรุนแรงหรือต่างจากรูปแบบเดิมอย่างฉับพลัน เป็นลมหรือมีไข้ร่วมกับปวดท้องน้อย เลือดซึมผ่านผ้าอนามัยเร็วมาก มีโอกาสตั้งครรภ์ หรือเริ่มปวดหลังหมดประจำเดือนแล้ว หากความปวดทำให้ทำงาน เรียน หรือนอนไม่ได้ ก็เป็นเหตุผลเพียงพอที่จะนัดตรวจประเมิน แม้จะทนมาหลายปีแล้วก็ตาม