Perineal Tears: What the Grades Mean for Your Recovery

ผู้หญิงจำนวนมากออกจากโรงพยาบาลพร้อมคำว่าฉีกขาดระดับสองหรือระดับสาม โดยไม่มีใครอธิบายว่าตัวเลขนั้นหมายถึงอะไร ความไม่รู้ตรงนี้ทำให้บางคนกังวลเกินเหตุ และบางคนไม่รู้ว่าตนควรได้รับการติดตามผลที่มากกว่าปกติ

ระดับหนึ่งคือการฉีกขาดเฉพาะผิวหนังหรือเยื่อบุตื้นๆ มักหายเองและบางครั้งไม่ต้องเย็บ ระดับสองลึกลงไปถึงกล้ามเนื้อฝีเย็บ ซึ่งเป็นระดับที่พบบ่อยที่สุดและมักเย็บในห้องคลอด ทั้งสองระดับนี้โดยทั่วไปหายภายในไม่กี่สัปดาห์โดยไม่ทิ้งปัญหาระยะยาว

ระดับสามและสี่ต่างออกไป เพราะเกี่ยวข้องกับกล้ามเนื้อหูรูดทวารหนัก ระดับสี่ลึกถึงเยื่อบุทวารหนักด้วย แผลกลุ่มนี้ต้องซ่อมแซมโดยแพทย์ที่มีความชำนาญ และควรได้รับการติดตามผลเฉพาะทางหลังคลอด เพราะสัมพันธ์กับโอกาสเกิดปัญหาการกลั้นอุจจาระหรือลมในระยะยาวได้ ผู้หญิงที่เคยมีแผลระดับสามหรือสี่ควรทราบเรื่องนี้ก่อนตั้งครรภ์ครั้งถัดไป เพราะเป็นข้อมูลที่ใช้วางแผนวิธีคลอด

สิ่งที่ควรเฝ้าสังเกตในทุกระดับคือสัญญาณที่ไม่เข้ากับการหายตามปกติ ได้แก่ ความเจ็บที่เพิ่มขึ้นแทนที่จะลดลง แผลมีกลิ่นหรือหนอง ไข้ หรือความรู้สึกว่ากลั้นลมหรืออุจจาระได้ยากกว่าเดิม อาการกลุ่มหลังนี้มักไม่ถูกรายงานเพราะผู้ป่วยรู้สึกอาย ทั้งที่เป็นสิ่งที่รักษาได้และยิ่งมาเร็วยิ่งดี

ควรพบแพทย์หากความเจ็บบริเวณฝีเย็บเพิ่มขึ้นแทนที่จะดีขึ้น หากมีไข้หรือแผลมีกลิ่นผิดปกติ หากกลั้นลมหรืออุจจาระได้ยากขึ้นหลังคลอด หรือหากเคยมีแผลระดับสามหรือสี่และกำลังวางแผนตั้งครรภ์ครั้งถัดไป

Many women leave hospital having been told they had a second-degree or third-degree tear, without anyone explaining what the number means. That gap leaves some women more worried than they need to be, and others unaware that they should be getting more follow-up than usual.

A first-degree tear involves only skin or the shallow lining. It often heals on its own and sometimes needs no stitches. A second-degree tear extends into the perineal muscle. This is the most common grade and is usually stitched in the delivery room. Both generally heal within a few weeks without long-term consequences.

Third- and fourth-degree tears are different, because they involve the anal sphincter muscle; a fourth-degree tear extends into the lining of the anus as well. These need repair by a clinician experienced in it and warrant specialist follow-up afterwards, because they carry a higher chance of difficulty controlling wind or stool later on. A woman who has had a third- or fourth-degree tear should know this before a subsequent pregnancy, as it informs planning for the next birth.

At every grade, the signs worth watching for are those that do not fit normal healing: pain that increases rather than settles, an unpleasant smell or discharge from the wound, fever, or new difficulty holding wind or stool. That last group often goes unreported out of embarrassment, even though it is treatable and easier to address early.

See a doctor if perineal pain is increasing rather than improving, if you develop a fever or the wound smells unusual, if you have new difficulty controlling wind or stool after birth, or if you had a third- or fourth-degree tear and are planning another pregnancy.