เจ็บขณะมีเพศสัมพันธ์

เจ็บตรงไหน — คำถามแรกที่แพทย์จะถาม

ตำแหน่งที่เจ็บเป็นข้อมูลที่ช่วยจำแนกสาเหตุได้มาก และเป็นสิ่งที่สังเกตเองได้ก่อนมาพบแพทย์

เจ็บตั้งแต่ตอนสอดใส่ หรือเจ็บที่ปากช่องคลอด มักเกี่ยวกับสภาพเนื้อเยื่อหรือกล้ามเนื้อ เช่น ช่องคลอดแห้ง แผลฝีเย็บหรือแผลเป็นจากการคลอด กล้ามเนื้ออุ้งเชิงกรานเกร็งตัวมากเกินไป การอักเสบหรือติดเชื้อ หรือภาวะผิวหนังบริเวณอวัยวะเพศบางชนิด

เจ็บลึกด้านในเมื่อสอดใส่ลึก มักเกี่ยวกับอวัยวะในอุ้งเชิงกราน เช่น เยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่ ถุงน้ำรังไข่ การอักเสบในอุ้งเชิงกราน เนื้องอกมดลูก หรือพังผืดจากการผ่าตัดเดิม

การจดว่าเจ็บตอนไหน ตรงไหน และสัมพันธ์กับรอบเดือนอย่างไรสัก 1–2 รอบ ช่วยย่นเวลาวินิจฉัยได้มากกว่าการตรวจเพิ่มหลายอย่าง

ภาวะช่องคลอดหดเกร็ง (Vaginismus)

เป็นภาวะที่กล้ามเนื้อรอบช่องคลอดหดเกร็งโดยอัตโนมัติ ทำให้การสอดใส่เจ็บมากหรือทำไม่ได้เลย รวมถึงการใส่ผ้าอนามัยแบบสอดหรือการตรวจภายใน

เป็นการตอบสนองของกล้ามเนื้อที่อยู่นอกเหนือการควบคุม ไม่ใช่การปฏิเสธหรือปัญหาทางจิตใจอย่างเดียว และไม่ได้แปลว่าไม่มีความต้องการ ความเข้าใจผิดข้อนี้ทำให้ผู้หญิงจำนวนมากโทษตัวเอง

มักเกิดวงจร: เจ็บ → กลัวว่าจะเจ็บ → กล้ามเนื้อเกร็งมากขึ้น → เจ็บมากขึ้น การรักษาจึงต้องจัดการทั้งกล้ามเนื้อและความกลัวไปพร้อมกัน

รักษาได้ แนวทางประกอบด้วยการฝึกคลายกล้ามเนื้ออุ้งเชิงกราน การใช้อุปกรณ์ขยายอย่างเป็นขั้นตอนภายใต้คำแนะนำ การจัดการความเจ็บและความกังวล และการรักษาสาเหตุร่วมอื่น ๆ ที่พบ

หลังคลอด และหลังวัยหมดประจำเดือน

หลังคลอด แผลฝีเย็บหรือแผลจากการฉีกขาดที่หายแล้วอาจยังตึงหรือดึงรั้ง ทำให้เจ็บเวลามีเพศสัมพันธ์ เป็นปัญหาเฉพาะจุดที่รักษาได้ และรักษาได้แม้ผ่านไปหลายปีแล้ว การให้นมบุตรก็ทำให้ระดับเอสโตรเจนต่ำลงชั่วคราวและช่องคลอดแห้งได้เช่นกัน

หลังวัยหมดประจำเดือน เยื่อบุช่องคลอดบางลงและแห้ง เป็นสาเหตุที่พบบ่อยในกลุ่มอายุนี้ และเป็นสาเหตุที่ตอบสนองต่อการรักษาได้ดี

ข้อสังเกตที่สำคัญ: การใช้สารหล่อลื่นมากขึ้นช่วยลดอาการได้ระดับหนึ่ง แต่ถ้ายังเจ็บอยู่ทั้งที่ใช้แล้ว แปลว่ามีสาเหตุอื่นที่ต้องตรวจ ไม่ใช่ใช้ไม่พอ

ควรพบแพทย์เมื่อไร

ควรพบแพทย์เมื่อเจ็บทุกครั้งหรือเกือบทุกครั้ง เจ็บมากขึ้นเรื่อย ๆ เริ่มหลีกเลี่ยงความใกล้ชิดเพราะกลัวเจ็บ หรือเมื่ออาการกระทบความสัมพันธ์และความรู้สึกต่อตัวเอง

ควรพบแพทย์โดยเร็ว หากมีเลือดออกหลังมีเพศสัมพันธ์ มีเลือดออกหลังหมดประจำเดือน มีแผลหรือก้อนที่ไม่หาย มีตกขาวผิดปกติร่วมกับมีไข้ หรือปวดท้องน้อยรุนแรง

การตรวจเริ่มจากการซักประวัติและการตรวจภายในอย่างนุ่มนวล บอกแพทย์ได้ตลอดหากรู้สึกเจ็บระหว่างตรวจ การตรวจสามารถหยุดหรือปรับได้เสมอ และสำหรับผู้ที่มีภาวะช่องคลอดหดเกร็ง การตรวจจะปรับให้เหมาะกับแต่ละราย

แพทย์ที่ดูแลด้านนี้และการนัดหมาย

นพ.อรรถสิทธิ์ กิจมานะวัฒน (ว.47942) ด้านนรีเวชความงาม เวชศาสตร์เพศสัมพันธ์ ภาวะช่องคลอดแห้งและอุ้งเชิงกรานหย่อน และ นพ.วันฉัตร โกมล ด้านเวชศาสตร์อุ้งเชิงกรานสตรี เวชศาสตร์เพศสัมพันธ์ และการส่องกล้องทางนรีเวช

มีแพทย์หญิงให้เลือก แจ้งความประสงค์ได้ตอนนัดหมาย และหากต้องการเล่าอาการเป็นข้อความก่อนมาพบแพทย์ ทักมาทาง LINE ได้

ชั้น 8 อาคาร EM Tower ศูนย์การค้าเอ็มสเฟียร์ ถนนสุขุมวิท 628 กรุงเทพฯ 10110 ติด BTS พร้อมพงษ์ เปิดทุกวัน 10:00–19:00 น.

ค่าปรึกษาแพทย์ 1,500–3,000 บาท ขึ้นอยู่กับความซับซ้อนของแต่ละกรณี และค่าบริการคลินิก 300 บาท ค่ารักษาจะแจ้งแยกต่างหากหลังการตรวจประเมิน ทางคลินิกไม่เผยแพร่ราคาค่ารักษา

โทร / WhatsApp +66 92 294 6555 · LINE @thefitbkk