เหตุผลที่ผู้หญิงจำนวนมากเลื่อนการตรวจคัดกรองปากมดลูกออกไป มักไม่ใช่เพราะไม่เห็นความสำคัญ แต่เป็นเพราะตัวการตรวจเอง ความอึดอัด ความรู้สึกเปราะบาง ประสบการณ์เจ็บในอดีต หรือประวัติการถูกล่วงละเมิด ล้วนเป็นอุปสรรคที่แท้จริง การเก็บตัวอย่างด้วยตนเองถูกพัฒนาขึ้นเพื่อกลุ่มนี้โดยเฉพาะ
วิธีการคือใช้ก้านเก็บตัวอย่างขนาดเล็กสอดเข้าไปในช่องคลอดตามคำแนะนำ หมุนสองสามรอบ แล้วใส่กลับลงในหลอดเก็บตัวอย่าง ไม่ต้องใช้เครื่องมือถ่างช่องคลอด และทำเองได้ในห้องส่วนตัวที่คลินิกหรือที่บ้าน ตัวอย่างที่ได้จะถูกส่งตรวจหาเชื้อ HPV ชนิดความเสี่ยงสูง
ข้อจำกัดที่ควรเข้าใจคือ การเก็บตัวอย่างด้วยตนเองตรวจหาเชื้อ HPV ได้ แต่ไม่ได้ให้ภาพเซลล์แบบเดียวกับแปปสเมียร์ที่แพทย์เก็บ หากผลออกมาว่าพบเชื้อชนิดความเสี่ยงสูง ขั้นตอนถัดไปคือการมาพบแพทย์เพื่อตรวจเพิ่มเติมอยู่ดี วิธีนี้จึงเป็นประตูทางเข้าสู่ระบบคัดกรอง ไม่ใช่สิ่งที่มาแทนการตรวจทั้งหมด
แม้จะมีข้อจำกัด แต่สำหรับผู้ที่ไม่ได้ตรวจมาห้าปี สิบปี หรือไม่เคยตรวจเลย การเก็บตัวอย่างด้วยตนเองที่ทำได้จริงย่อมดีกว่าการตรวจที่สมบูรณ์แบบแต่ไม่เคยเกิดขึ้น ผู้หญิงที่รู้ตัวว่าความกังวลเรื่องการตรวจภายในคืออุปสรรคหลัก ควรบอกแพทย์ตรงๆ เพราะมีวิธีปรับให้ทำได้สบายขึ้นมากกว่าที่คิด
ควรพบแพทย์เพื่อสอบถามว่าการเก็บตัวอย่างด้วยตนเองเหมาะกับกรณีของตนหรือไม่ และควรไปพบตามนัดเสมอหากผลตรวจพบเชื้อความเสี่ยงสูง หรือหากมีเลือดออกผิดปกติหรือตกขาวที่ไม่หายไป