ตรวจมะเร็งปากมดลูก & วัคซีน HPV

ตรวจอะไรบ้าง และต่างกันอย่างไร

แปปสเมียร์ (Pap smear) คือการตรวจเซลล์ปากมดลูกว่ามีความผิดปกติหรือไม่

การตรวจ HPV DNA คือการตรวจหาเชื้อไวรัส HPV ซึ่งเป็นสาเหตุของมะเร็งปากมดลูกเกือบทั้งหมด การตรวจหาสาเหตุมีความไวมากกว่าการตรวจหาผลที่ตามมา หลายประเทศจึงใช้การตรวจ HPV เป็นการตรวจหลัก

Co-testing คือการตรวจทั้งสองอย่างพร้อมกัน ให้ข้อมูลครบถ้วนกว่าการตรวจเพียงอย่างใดอย่างหนึ่ง และเป็นสิ่งที่แนวทางส่วนใหญ่แนะนำสำหรับผู้หญิงอายุ 30 ปีขึ้นไป

การตรวจใช้เวลาไม่กี่นาที อาจรู้สึกไม่สบายตัวแต่ไม่ควรเจ็บ หากเจ็บให้บอกแพทย์ เพราะสามารถปรับท่าและขนาดอุปกรณ์ได้

ควรตรวจบ่อยแค่ไหน

แนวทางทั่วไปสำหรับผู้ที่ยังมีปากมดลูกและไม่เคยมีผลผิดปกติ:

อายุ 21–29 ปี ตรวจเซลล์วิทยาทุก 3 ปี · อายุ 30–65 ปี ตรวจ co-testing (เซลล์วิทยาร่วมกับ HPV DNA) ทุก 5 ปี หรือตรวจเซลล์วิทยาอย่างเดียวทุก 3 ปี · อายุเกิน 65 ปี อาจหยุดตรวจได้หากมีประวัติผลปกติต่อเนื่องเพียงพอ ซึ่งเป็นการตัดสินใจร่วมกับแพทย์

ระยะเวลาเหล่านี้เปลี่ยนไปหากเคยมีผลผิดปกติ เคยได้รับการรักษารอยโรค หรือมีภาวะภูมิคุ้มกันบกพร่อง ประวัติของแต่ละคนเป็นตัวกำหนดความถี่

การฉีดวัคซีนแล้วยังต้องตรวจคัดกรองต่อ เพราะวัคซีนไม่ได้ครอบคลุมเชื้อ HPV ก่อมะเร็งทุกสายพันธุ์ และผู้หญิงจำนวนมากได้รับวัคซีนหลังจากเคยสัมผัสเชื้อมาแล้ว

วัคซีน HPV 9 สายพันธุ์ เหมาะกับใคร

วัคซีนชนิด 9 สายพันธุ์ (Gardasil 9) ครอบคลุมเชื้อ HPV 9 สายพันธุ์ รวมถึงสายพันธุ์ความเสี่ยงสูงที่เป็นสาเหตุของมะเร็งปากมดลูกส่วนใหญ่ และสายพันธุ์ที่ทำให้เกิดหูดหงอนไก่

วัคซีนขึ้นทะเบียนใช้ได้ถึงอายุ 45 ปี ให้ผลป้องกันสูงกว่าเมื่อฉีดก่อนสัมผัสเชื้อ ซึ่งเป็นเหตุผลที่โครงการวัคซีนเน้นกลุ่มวัยรุ่น แต่ “ให้ผลป้องกันสูงกว่าก่อนสัมผัสเชื้อ” ไม่ได้แปลว่า “ไม่มีประโยชน์หลังจากนั้น” เพราะผู้ใหญ่น้อยรายที่เคยสัมผัสเชื้อครบทั้ง 9 สายพันธุ์ ประโยชน์ในแต่ละบุคคลขึ้นอยู่กับอายุ ประวัติ และปัจจัยส่วนตัว จึงควรปรึกษาแพทย์เป็นรายกรณี

จำนวนเข็มขึ้นกับอายุที่เริ่มฉีด โดยทั่วไป 2 เข็มหากเริ่มก่อนอายุ 15 ปี และ 3 เข็มหากเริ่มตั้งแต่อายุ 15 ปีขึ้นไป ฉีดที่ต้นแขน ผลข้างเคียงที่พบบ่อยคืออาการเจ็บบริเวณที่ฉีด

วัคซีนเป็นการป้องกัน ไม่ใช่การรักษา จึงไม่ได้รักษาการติดเชื้อหรือความผิดปกติที่มีอยู่แล้ว

ถ้าผลตรวจผิดปกติ

ผลคัดกรองผิดปกติพบได้บ่อยและส่วนใหญ่ไม่ได้หมายความว่าเป็นมะเร็ง ความผิดปกติส่วนใหญ่เป็นระดับต่ำและจำนวนมากหายได้เอง โดยเฉพาะในผู้หญิงอายุน้อย

ขั้นตอนถัดไปขึ้นอยู่กับผล อาจเป็นการตรวจซ้ำตามระยะเวลาที่กำหนด หรือการส่องกล้องตรวจปากมดลูก (colposcopy) ซึ่งเป็นการตรวจปากมดลูกด้วยกล้องกำลังขยาย และตัดชิ้นเนื้อเล็ก ๆ ไปตรวจหากพบบริเวณที่น่าสงสัย

สิ่งสำคัญคือไม่ละเลยการตรวจติดตาม ความผิดปกติของปากมดลูกดำเนินไปช้า ซึ่งเป็นเหตุผลที่รักษาได้ดี และก็เป็นเหตุผลที่ทำให้คนผัดผ่อนการนัดตรวจ

ตรวจที่คลินิก ค่าใช้จ่ายและการนัดหมาย

ชั้น 8 อาคาร EM Tower ศูนย์การค้าเอ็มสเฟียร์ ถนนสุขุมวิท ใกล้ BTS พร้อมพงษ์ เปิดทุกวัน 10:00–19:00 น. มีแพทย์หญิงให้เลือก แจ้งได้ตอนนัดหมาย

การตรวจคัดกรองใช้เวลาไม่นาน และสามารถฉีดวัคซีน HPV ในครั้งเดียวกันได้

หากทราบวันที่และผลการตรวจครั้งล่าสุด ควรแจ้งด้วย เพราะมีผลต่อการแปลผลอย่างมาก

ค่าปรึกษาแพทย์ 1,500–3,000 บาท ขึ้นอยู่กับความซับซ้อนของแต่ละกรณี และค่าบริการคลินิก 300 บาท ค่ารักษาจะแจ้งแยกต่างหากหลังการตรวจประเมิน ทางคลินิกไม่เผยแพร่ราคาค่ารักษา