ต้องใช้นิ้วช่วยจึงถ่ายได้หมด: ทำความรู้จักผนังช่องคลอดด้านหลังหย่อน

ผู้หญิงจำนวนไม่น้อยใช้นิ้วกดที่ช่องคลอดหรือบริเวณฝีเย็บเพื่อให้ถ่ายได้หมด แล้วไม่เคยเล่าให้ใครฟัง เพราะคิดว่าเป็นเรื่องเฉพาะตัว ในทางการแพทย์เรียกพฤติกรรมนี้ว่า splinting และมักเป็นสัญญาณของภาวะผนังช่องคลอดด้านหลังหย่อน หรือ rectocele

กลไกคือ ผนังกั้นระหว่างลำไส้ตรงกับช่องคลอดอ่อนแรงลง ลำไส้ตรงจึงโป่งมาทางด้านหน้าเป็นกระเปาะ อุจจาระตกลงไปค้างในกระเปาะนั้นแทนที่จะเคลื่อนตรงออกมา ยิ่งเบ่งแรงยิ่งดันเข้าไปในกระเปาะ ไม่ใช่ดันออก การใช้นิ้วกดจึงได้ผล เพราะเป็นการเปลี่ยนมุมและบีบกระเปาะให้ว่าง

อาการที่มักมาด้วยกัน ได้แก่ รู้สึกหน่วงถ่วงในช่องคลอดที่แย่ลงตอนเย็น ต้องเปลี่ยนท่าเพื่อถ่ายให้หมด รู้สึกว่ายังมีอุจจาระค้าง และบางรายมีปัสสาวะไม่สุดร่วมด้วยเพราะผนังด้านหน้าหย่อนไปพร้อมกัน อาการมักเบาที่สุดตอนเช้าและหนักขึ้นเมื่อยืนมาทั้งวัน

การรักษาไม่ได้เริ่มที่การผ่าตัด ระดับที่ไม่รุนแรงมักเริ่มจากการทำให้อุจจาระนุ่มพอที่จะไม่ต้องเบ่ง ปรับท่านั่งถ่าย ฝึกกล้ามเนื้ออุ้งเชิงกรานอย่างถูกวิธี และห่วงพยุงช่องคลอดในผู้ที่เหมาะสม การผ่าตัดพิจารณาเมื่ออาการรบกวนชีวิตประจำวันหรือวิธีอื่นไม่ได้ผล

ควรพบแพทย์เมื่อ ต้องใช้นิ้วช่วยทุกครั้ง คลำได้ก้อนที่ปากช่องคลอด มีเลือดออก ปวดขณะถ่ายหรือขณะมีเพศสัมพันธ์ หรือมีปัสสาวะติดเชื้อซ้ำ ๆ ทั้งหมดนี้ประเมินได้ในการตรวจภายในครั้งเดียว