วัคซีน HPV ชนิด 9 สายพันธุ์ขึ้นทะเบียนถึงอายุ 45 ปี และคำถามที่ผู้หญิงอายุเกิน 30 มักถามก็เป็นคำถามที่สมเหตุสมผล ถ้าวัคซีนได้ผลดีที่สุดก่อนได้รับเชื้อ แล้วถ้ามีเพศสัมพันธ์มาหลายปีแล้ว ยังทันไหม
ไม่ถึงกับไม่ทัน และเหตุผลคือเรื่องจำนวน วัคซีนครอบคลุมเก้าสายพันธุ์ คนส่วนใหญ่ที่เคยได้รับเชื้อมักเจอหนึ่งหรือสองสายพันธุ์ ไม่ใช่ครบเก้า สายพันธุ์ที่ยังไม่เคยเจอก็ยังมีสิ่งที่ป้องกันได้ นี่คือคำตอบตามจริง คือประโยชน์ลดลง ไม่ใช่ไม่มีประโยชน์ และจะลดลงมากน้อยขึ้นกับประวัติของแต่ละคน
สิ่งที่วัคซีนทำไม่ได้ก็สำคัญไม่แพ้กัน วัคซีนเป็นการป้องกัน ไม่ใช่การรักษา ไม่ได้กำจัดเชื้อ HPV ที่มีอยู่แล้ว และไม่ได้รักษาความผิดปกติที่ตรวจพบจากแปปสเมียร์ หากเคยมีผลตรวจผิดปกติ การฉีดวัคซีนเป็นคนละเรื่องกับการดูแลผลนั้น และไม่ใช่สิ่งทดแทนกัน
และไม่ได้แทนการตรวจคัดกรอง วัคซีนไม่ได้ครอบคลุมทุกสายพันธุ์ที่ก่อมะเร็ง และผู้ใหญ่จำนวนมากฉีดหลังได้รับเชื้อบางส่วนแล้ว การตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกจึงต้องทำตามรอบปกติต่อไป ใครที่บอกว่าฉีดแล้วไม่ต้องตรวจอีก คือเข้าใจผิด
ตารางการฉีดโดยทั่วไปคือสองเข็มหากเริ่มก่อนอายุ 15 ปี และสามเข็มหากเริ่มตั้งแต่ 15 ปีขึ้นไป หากเริ่มฉีดจากต่างประเทศ ส่วนใหญ่ฉีดต่อได้โดยไม่ต้องเริ่มใหม่ จึงควรนำประวัติมาด้วย
ความคุ้มค่าสำหรับแต่ละคนขึ้นกับอายุ ประวัติ และสถานการณ์ และพิจารณาร่วมกับแพทย์ ควรมาปรึกษาหากอายุไม่เกิน 45 ปีและยังไม่เคยฉีด เคยเริ่มแล้วไม่ได้ฉีดต่อจนครบ หรือถึงรอบตรวจคัดกรอง ซึ่งมักทำในการมาครั้งเดียวกันได้