ไลเคน สเคลอโรซัส (Lichen Sclerosus) คือโรคผิวหนังเรื้อรังชนิดหนึ่งที่ส่งผลต่อผิวหนังบริเวณอวัยวะเพศภายนอก (vulva) และบางครั้งบริเวณทวารหนัก แม้ว่าโรคนี้จะพบได้บ่อยกว่าที่คิด แต่กลับถูกวินิจฉัยผิดหรือล่าช้ามานานหลายปี เพราะอาการหลายอย่างทับซ้อนกับภาวะอื่นๆ เช่น การติดเชื้อรา โรคสะเก็ดเงิน หรือโรคผิวหนังอักเสบ อาการที่พบบ่อยได้แก่ คันรุนแรงโดยเฉพาะในตอนกลางคืน รู้สึกแสบหรือเจ็บปวดบริเวณช่องคลอด ผิวหนังซีดขาวและบางลง รู้สึกแน่นหรือเจ็บขณะมีเพศสัมพันธ์ และในกรณีที่เป็นรุนแรงอาจทำให้สูญเสียโครงสร้างของอวัยวะเพศภายนอก ผู้หญิงหลายคนละอายหรือไม่กล้าพูดถึงอาการเหล่านี้ จึงทนทุกข์อยู่เงียบๆ เป็นเวลาหลายปีก่อนจะได้รับการวินิจฉัยที่ถูกต้อง
สาเหตุของไลเคน สเคลอโรซัสยังไม่เป็นที่ทราบแน่ชัด แต่เชื่อว่าเกี่ยวข้องกับปัจจัยหลายประการ ได้แก่ ระบบภูมิคุ้มกันที่ทำงานผิดปกติ (autoimmune response) ฮอร์โมนเพศหญิงที่ลดลงโดยเฉพาะในช่วงวัยหมดประจำเดือน พันธุกรรม และอาจมีความเชื่อมโยงกับการติดเชื้อบางชนิด โรคนี้พบได้ในผู้หญิงทุกวัย ตั้งแต่เด็กไปจนถึงวัยหมดประจำเดือน แต่พบบ่อยที่สุดในช่วงก่อนเข้าสู่วัยเจริญพันธุ์ (prepubertal girls) และหลังวัยหมดประจำเดือน สิ่งสำคัญที่ต้องรู้คือ ไลเคน สเคลอโรซัสไม่ใช่โรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ และไม่ได้เกิดจากความสกปรกหรือนิสัยการดูแลตัวเองที่ไม่ดี ดังนั้นผู้ป่วยไม่ควรรู้สึกละอายหรือโทษตัวเองแต่อย่างใด
การวินิจฉัยไลเคน สเคลอโรซัสต้องอาศัยการตรวจโดยสูตินรีแพทย์หรือแพทย์ผิวหนังที่มีความเชี่ยวชาญในโรคของอวัยวะเพศ ซึ่งในบางกรณีอาจต้องทำการตัดชิ้นเนื้อเพื่อตรวจทางพยาธิวิทยา (biopsy) เพื่อยืนยันการวินิจฉัย การรักษาหลักคือการใช้ครีมหรือยาขี้ผึ้งสเตียรอยด์ประสิทธิภาพสูง (potent topical corticosteroids) ซึ่งช่วยลดการอักเสบ บรรเทาอาการคันและเจ็บปวด และชะลอการเปลี่ยนแปลงของผิวหนังได้อย่างมีประสิทธิภาพ นอกจากนี้ยังมีทางเลือกการรักษาอื่นๆ เช่น การใช้ยา calcineurin inhibitors สำหรับผู้ป่วยที่ไม่ตอบสนองต่อสเตียรอยด์ หรือการรักษาด้วยเลเซอร์ CO2 ในบางกรณีที่มีการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างของเนื้อเยื่อ การติดตามดูแลอย่างต่อเนื่องกับแพทย์เป็นสิ่งจำเป็น เนื่องจากโรคนี้เพิ่มความเสี่ยงต่อมะเร็งผิวหนังบริเวณช่องคลอดอย่างเล็กน้อย
ที่ THE FIT CLINIC ชั้น 8 EM Tower EMSPHERE สุขุมวิท กรุงเทพฯ เราเข้าใจดีว่าการเข้ารับการตรวจโรคที่เกี่ยวกับอวัยวะเพศต้องอาศัยความกล้าและความไว้วางใจในแพทย์ ทีมสูตินรีแพทย์ของเราให้บริการตรวจวินิจฉัยและรักษาโรคบริเวณอวัยวะเพศภายนอกอย่างครอบคลุม ในบรรยากาศที่เป็นส่วนตัว เป็นมิตร และไม่ตัดสิน หากคุณมีอาการคันหรือเจ็บปวดบริเวณช่องคลอดที่ไม่ยอมหายหลังจากรักษาด้วยยาทั่วไปแล้ว อย่ารอช้า — นัดหมายปรึกษาผ่าน Line @THEFITBKK หรือจองออนไลน์ได้เลยวันนี้ เพราะการวินิจฉัยและรักษาตั้งแต่เนิ่นๆ คือกุญแจสำคัญในการปกป้องสุขภาพระยะยาว