Diastasis Recti After Pregnancy: Signs, Causes & How to Heal Properly

Diastasis Recti หรือภาวะกล้ามเนื้อท้องตรงกลางแยก (rectus abdominis separation) คือการที่กล้ามเนื้อหน้าท้องสองมัดซึ่งอยู่ขนานกันสองข้างของสะดือ ถูกยืดออกและแยกจากกันตรงเส้นเอ็นกลางที่เรียกว่า linea alba ในช่วงตั้งครรภ์ มดลูกที่ขยายตัวขึ้นจะดันผนังหน้าท้องออกมาเรื่อยๆ ทำให้เนื้อเยื่อเกี่ยวพันตรงกลางค่อยๆ ยืดและบางลง จนในที่สุดกล้ามเนื้อทั้งสองข้างไม่สามารถรับน้ำหนักและทำงานร่วมกันได้อย่างมีประสิทธิภาพอีกต่อไป การศึกษาพบว่าผู้หญิงกว่า 60% มีภาวะนี้ในระหว่างหรือหลังคลอด โดยพบมากขึ้นในผู้ที่ตั้งครรภ์แฝด มีน้ำหนักทารกมาก หรือผ่านการตั้งครรภ์มาหลายครั้ง

อาการที่สังเกตได้ชัดที่สุดคือ ร่องหรือนูนตรงแนวกลางลำตัวเมื่อนั่งลุกขึ้นหรือเกร็งท้อง ซึ่งหลายคนเข้าใจผิดว่าเป็นเพียงไขมันส่วนเกิน นอกจากนี้ยังอาจมีอาการปวดหลังส่วนล่างเรื้อรัง ปวดอุ้งเชิงกราน รู้สึกไม่มั่นคงเมื่อยืนหรือเดิน ปัญหาในการเก็บปัสสาวะหรืออุจจาระ และความรู้สึกว่าแกนกลางลำตัวอ่อนแอ แม้จะออกกำลังกายอยู่ก็ตาม คุณสามารถตรวจเบื้องต้นด้วยตัวเองได้โดย นอนราบบนพื้น งอเข่า วางนิ้วมือบนสะดือ แล้วยกศีรษะขึ้นเล็กน้อยเหมือนจะนั่งลุก หากรู้สึกว่ากล้ามเนื้อแยกกันและนิ้วของคุณ จมลงในช่องว่างตรงกลาง นั่นอาจเป็นสัญญาณของ Diastasis Recti แต่การประเมินที่แม่นยำต้องผ่านการตรวจโดยผู้เชี่ยวชาญ

สิ่งที่สำคัญมากแต่หลายคนไม่รู้ก็คือ การออกกำลังกายผิดประเภทสามารถทำให้ภาวะนี้แย่ลงได้อย่างมาก การทำ sit-up แบบปกติ การยกเวทหนัก การออกกำลังกายที่ทำให้หน้าท้องโป่งออกมา หรือการทำท่า plank ที่ไม่ถูกวิธีในช่วงที่กล้ามเนื้อยังไม่แข็งแรงพอ ล้วนเป็นสิ่งที่ควรหลีกเลี่ยง การรักษาที่ได้ผลต้องเริ่มต้นด้วยการฝึกกล้ามเนื้อแกนกลางลำตัว (core muscles) อย่างถูกต้อง โดยเฉพาะกล้ามเนื้อชั้นลึกอย่าง transverse abdominis ซึ่งทำหน้าที่เหมือนเข็มขัดรัดเอวที่พยุงกระดูกสันหลังและอวัยวะภายใน นักกายภาพบำบัดเฉพาะทางด้านพื้นเชิงกรานจะสามารถออกแบบโปรแกรมฝึกที่เหมาะสมกับระดับความรุนแรงของแต่ละคนได้

ที่ THE FIT CLINIC ชั้น 8 EM Tower EMSPHERE สุขุมวิท กรุงเทพฯ เราประเมินภาวะ Diastasis Recti อย่างครอบคลุมและออกแบบแนวทางการรักษาที่เหมาะกับคุณโดยเฉพาะ สำหรับกรณีที่ต้องการผลลัพธ์เพิ่มเติม เรายังมีเทคโนโลยีทันสมัย เช่น BTL Emsella ที่ช่วยเสริมความแข็งแกร่งของพื้นเชิงกรานและแกนกลางลำตัว และ Morpheus8 ที่ช่วยฟื้นฟูความยืดหยุ่นของผิวหน้าท้องที่ถูกยืดออก หากคุณสังเกตว่าตัวเองมีอาการดังกล่าว อย่าฝืนออกกำลังกายต่อไปโดยไม่ได้รับคำแนะนำ นัดปรึกษาผู้เชี่ยวชาญผ่าน Line @THEFITBKK หรือจองออนไลน์ได้เลย การรักษาตั้งแต่เนิ่นๆ ช่วยให้ฟื้นฟูได้เร็วและได้ผลดีกว่ามาก

Diastasis recti is the partial or complete separation of the rectus abdominis — the paired vertical muscles that run down the centre of the abdomen — along the connective tissue strip known as the linea alba. During pregnancy, the growing uterus places progressive outward pressure on the abdominal wall. This gradually stretches and thins the linea alba, causing the two sides of the muscle to drift apart. The result is a weakened abdominal core that can no longer function as an integrated unit. Research suggests that more than 60% of women have some degree of diastasis recti during pregnancy or in the postpartum period — making it far more common than many people realise. Risk factors include multiple pregnancies, a large baby, a twin or multiple pregnancy, and a naturally narrower pelvis.

The most visible sign of diastasis recti is a ridge or bulge that runs vertically down the centre of the abdomen — particularly noticeable when you sit up from lying flat, cough, or strain your core. Many women mistake this for residual belly fat and feel frustrated that diet and exercise do not seem to shift it. Beyond the visible changes, diastasis recti commonly causes chronic lower back pain, pelvic girdle pain, a general sense of core weakness or instability, and — because the pelvic floor and the deep abdominal muscles work as a connected system — it can contribute to urinary leakage and difficulty with bowel movements. You can perform a simple self-check: lie on your back with knees bent, place your fingertips horizontally across your navel, and slowly lift your head as if beginning a crunch. If you feel a gap or softness where your fingers sink between the muscle bellies, this warrants a professional assessment.

One of the most important things to understand about diastasis recti is that the wrong exercise can actively make it worse. Traditional sit-ups, heavy lifting, intense plank holds before the core is ready, and any exercise that causes the abdomen to dome or bulge outward can increase separation rather than close it. The foundation of effective rehabilitation is targeted activation of the deep core muscles — particularly the transverse abdominis, which acts like a natural corset around the spine and internal organs — combined with careful retraining of breathing patterns and intra-abdominal pressure management. A women's health physiotherapist experienced in postnatal rehabilitation can design a safe, progressive programme tailored to the degree of separation and your individual recovery stage. For most women, consistent targeted exercise over several months produces meaningful improvement.

At THE FIT CLINIC, 8F EM Tower EMSPHERE, Sukhumvit, Bangkok, we offer specialist postpartum assessment and a comprehensive approach to diastasis recti recovery. Beyond physiotherapy-based core rehabilitation, we offer complementary treatments where appropriate — including BTL Emsella to strengthen the pelvic floor and deep core musculature, and Morpheus8 to improve the elasticity and texture of abdominal skin that has been significantly stretched. If you have noticed a gap, a bulge, or persistent back and pelvic pain after having a baby, please do not continue exercising through the problem without guidance — the wrong movements can undo weeks of progress. Book a consultation via Line @THEFITBKK or online today. The earlier you address diastasis recti, the faster and more complete your recovery will be.