Cảm giác nặng hoặc như có gì sa xuống ở âm đạo, nhất là về chiều, phổ biến hơn nhiều so với người ta nghĩ, và mức nhẹ đến trung bình thường có thể xử lý mà không cần mổ.
Bàng quang, tử cung và trực tràng được nâng đỡ bởi cơ và dây chằng sàn chậu. Khi phần nâng đỡ này yếu đi, các cơ quan đó sa xuống và đè vào thành âm đạo — đó là sa tạng vùng chậu, thường được gọi là sa tử cung hay sa sinh dục.
Theo vị trí, có sa thành trước (sa bàng quang, hay có cảm giác tiểu không hết), sa tử cung và sa thành sau (sa trực tràng, hay kèm táo bón). Không hiếm khi nhiều vị trí sa cùng lúc.
Các yếu tố thường gặp: sinh thường, nhất là sinh nhiều lần hoặc con to, mãn kinh, thường xuyên mang vác nặng, ho kéo dài, táo bón kéo dài, thừa cân và yếu tố di truyền của mô liên kết.
Cảm giác nặng hoặc như có gì sa xuống ở âm đạo, rõ hơn về chiều sau khi đứng hoặc đi lâu và đỡ hơn khi nằm. Kiểu thay đổi trong ngày như vậy khá điển hình.
Khối sờ thấy hoặc nhìn thấy ở cửa âm đạo; có người tả như đang ngồi lên một quả bóng nhỏ.
Đi tiểu hoặc đại tiện không hết, phải rặn. Một số người phải dùng ngón tay đỡ thành âm đạo để đi cho hết — gọi là splinting. Ít ai tự kể, nhưng điều này phản ánh khá rõ mức độ nặng.
Són tiểu đi kèm thường gặp, vì cơ chế gây sa cũng chính là cơ chế gây rỉ nước tiểu.
Nếu bạn cũng bị són tiểu →Có bốn độ, xác định bằng cách so vị trí cơ quan với màng trinh. Độ 1 — sa ít, cơ quan vẫn ở cao trong âm đạo; độ 2 — sa đến cửa âm đạo; độ 3 — một phần ra ngoài cửa âm đạo; độ 4 — gần như ra ngoài hoàn toàn. Độ sa chỉ xác định được qua khám, không dựa vào triệu chứng.
Độ 1–2 thường có thể xử lý mà không cần mổ. Các lựa chọn: tập cơ sàn chậu đúng cách; vòng nâng (pessary) — dụng cụ silicon đặt vào âm đạo để nâng đỡ cơ quan, dùng được ở mọi độ, và sau khi được hướng dẫn người bệnh có thể tự đặt và tháo; kích cỡ do bác sĩ chọn và bác sĩ theo dõi. Cùng với thay đổi lối sống: xử lý táo bón, tránh rặn và mang vác nặng, giữ cân nặng.
Phẫu thuật được cân nhắc khi các cách trên không đủ, hoặc ở mức nặng. Có nhiều kỹ thuật; lựa chọn tùy vị trí sa, tuổi, kế hoạch mang thai và đời sống tình dục. Có phù hợp hay không được quyết định riêng sau khi khám, và kết quả khác nhau. Phẫu thuật không làm tại phòng khám mà tại bệnh viện đối tác.
Quan trọng: độ sa không phải lúc nào cũng tương ứng với mức khó chịu. Có người rất khó chịu ở độ 2, có người hầu như không thấy gì ở độ 3. Quyết định dựa trên triệu chứng thực sự làm phiền bạn, không chỉ con số của độ sa.
Hãy đi khám nếu sờ thấy khối, cảm giác nặng ảnh hưởng sinh hoạt hằng ngày, không đi tiểu hoặc đại tiện hết được, phải dùng ngón tay hỗ trợ, hoặc có són tiểu.
Khám ngay nếu ra máu âm đạo bất thường, có vết loét hoặc viêm ở phần sa ra ngoài, không đi tiểu được, hoặc ra máu bất kỳ sau mãn kinh.
Do Assoc. Prof. Dr. Orawee Chinthakanan (ว.33071) và Dr. Varisara Chantarasorn (ว.26575, fellowship tại University of Sydney) khám. Bạn có thể yêu cầu bác sĩ nữ.
EMSPHERE, EM Tower tầng 8, ga BTS Phrom Phong, hằng ngày 10:00–19:00. Phí tư vấn bác sĩ 1.500–3.000 baht tùy mức độ phức tạp, cộng phí dịch vụ phòng khám 300 baht. Chi phí điều trị được báo riêng sau khi khám; phòng khám không công bố giá điều trị.
Địa chỉ phòng khám →Nhắn tin bằng tiếng Việt qua WhatsApp hoặc LINE và kể về triệu chứng của bạn — chúng tôi sẽ cho biết bạn có cần đến khám không.
Trang này cung cấp thông tin sức khỏe chung, không phải chẩn đoán hay khuyến nghị điều trị cá nhân. Mỗi phương pháp có phù hợp hay không được quyết định riêng cho từng người sau khi khám, và kết quả khác nhau ở mỗi người. Bác sĩ chỉ tư vấn bằng tiếng Anh hoặc tiếng Thái. THE FIT CLINIC — Bangkok, 628 Sukhumvit, EMSPHERE, EM Tower, tầng 8, ga BTS Phrom Phong, mở cửa hằng ngày 10:00–19:00.